ចែករំលែក ដើម្បីសង្គមរបស់អ្នក 27/02/2013
Posted by មានសង្ឃឹម in ចំណេះដឹងទូទៅ, ផ្ទាល់ខ្លួន.5 comments
កាលពីប៉ុន្មានថ្ងៃមុននេះខ្ញុំបានផ្ញើសៀវភៅ និង សម្ភារៈសិក្សាមួយចំនួនឲ្យទៅក្មេងនៅខេត្តមណ្ឌលគិរី តាមរយះប្អូនស្រី សន ស្រីលក្ខណ៍ និង កូន ទាវ ។ សម្ភារៈសិក្សាទាំងនោះក៏មានការរួមចំណែកពី មិត្តភក្តិរួមការងាររបស់ខ្លះដែរ ។
ពីមុនខ្ញុំចង់បានសៀវភៅសរសេរ មួយក្បាលត្រូវអត់ញាំនំពីរថ្ងៃ បើចង់បានគម្របសៀវភៅស្អាត ត្រូវអត់ញាំនំចំណីមួយថ្ងៃ ។ កាលនោះម្ដាយរបស់ខ្ញុំផ្ដល់ឲ្យខ្ញុំតែ ប្រាំកាក់ប៉ុណ្ណោះ មានន័យថាប្រាំកាក់សម្រាប់ការទិញនំពេលចេញលេងម្ដង សល់បីដងទៀតគឺមិនមានអ្វីញាំទាំងអស់ ។ ជារឿយៗខ្ញុំបានសម្រេចចិត្តមិនញាំអាហាររដោយសារសៀវភៅ និង គម្របសៀវភៅ ។ មិនមែនម្ដាយខ្ញុំគាត់រិះរយនោះទេ ប៉ុន្តែគ្រួសារខ្ញុំមិនធូរធារដូចជាគេ និង សាច់ញាតិខ្ញុំផ្សេងទៀត ម្ល៉ោះហើយទាំងខ្ញុំទាំងបងស្រីគឺសុទ្ធតែដូចគ្នា ។
ខ្ញុំនៅចាំច្បាស់ពេលចូលកងនៅថ្នាក់ទី២នៅស្រុកកំណើត បងស្រីភណ្ឌ័របស់ខ្ញុំ បានជិះកង់ឌុបខ្ញុំទៅសាលាស្រុក ដែលជាកន្លែងចែកចាយជំនួយសៀវភៅពី អង្គការ យូនីសេស ។ ទៅលើកទីមួយមិនបានសៀវភៅ ត្រូវទៅលើកទីពីរ ។ ពួកយើងត្រូវជិះកង់ឆ្ងាយណាស់ទម្រាំទៅដល់ នៅក្រោមកម្ដៅថ្ងៃដ៏ក្ដៅ… ប៉ុន្តែដើម្បីសៀវភៅ ការរៀន ការចង់ចេះ… ពួកយើងត្រូវតែតស៊ូ តស៊ូរាប់ឆ្នាំទម្រាំបានដូចសព្វថ្ងៃ ។ ពេលយប់គឺគេងក្នុងម៉ុង អានសៀវភៅ អោបសៀវភៅ… ដល់ថ្នាក់ឡើងលេងលើដើមឈើក៏អោបសៀវភៅ… ។
ជារឿយៗខ្ញុំគិតថាខ្លួនឯងលំបាក ប៉ុន្តែធាតុពិតខ្ញុំគឺមានសំណាងជាងមនុស្សរាប់ម៉ឺននាក់ឯទៀត ។ ខ្ញុំឃើញក្មេងរើសអេតចាយតាមផ្លូវ ក្មេងសុំទាន ពួកគេដេកតាមចិញ្ចើមផ្លូវ រើសអាហារនិង សម្ភារៈតាមគំនរសំរាម…. និងក្មេងៗតាមជនបទដាច់ស្រយាល កុំថាឡើយដល់សៀវភៅរៀន សូម្បីតែចំណីអាហារក៏មិនគ្រប់គ្រាន់ ចំណែកសំលៀកបំពាក់វិញគឺរហែករយ៉ៃ… ។ តើគួរបន្ទោសនរណា? ពួកគេកើតមកក្នុងគ្រួសារក្រីក្រ មិនមែនជាកំហុសពួកគេទេ ។ អ្នកអាចបន្ទោសឪពុក ម្ដាយ របស់ពួកគេដែលជាកសិករ កម្មករ… ក៏បានដែរ ប៉ុន្តែអ្នកខ្លះគាត់ខំណាស់ ប៉ុន្តែពេលបានផលមិនដឹងលក់នៅឯណា? លក់ឲ្យឈ្មួញកណ្ដាលបានតម្លៃថោក… មានពេលខ្លះខ្ញុំហាក់ទទួលដឹងថាពួកគាត់ដូចជាចែកដាច់ពីសង្គមមនុស្ស ដូចជាមនុស្សរស់នៅពិភពផ្សេងអញ្ចឹង ។
ខ្ញុំ រួមទាំង មិត្តភក្តិក្នុង Facebook ដទៃទៀតបានផ្ញើជាសម្ភារៈសិក្សាខ្លះទៅក្មេងៗនៅខេត្តមណ្ឌលគិរី ។ ប្អូនស្រី លក្ខណ៏ និង កូនទាវ រួមទាំងបុគ្គលិកអង្គការ CEDAC ដែលប្រចាំការនៅទីនោះ បានចំណាយពេលវេលារបស់គាត់ ទាំងលំបាកលំបិន មិនខ្លាចពីភាពនឿយហត់ ដើម្បីធ្វើការចែកជូនដល់ពួកគាត់ ។ ខ្ញុំបានឃើញរូបថតជាច្រើនសន្លឹកត្រូវបានបង្ហោះក្នុង ហ្វេសប៊ុក ខ្ញុំពិតជាសប្បាយចិត្តដែលពួកយើងចេះជួយគ្នា សាមគ្គីគ្នាល្អយ៉ាងនេះ ។
កាលពីម្សិលមិញនេះ ប្អូនស្រី លក្ខណ៏ បានផូស រូបភាពពីរសន្លឹក ដែលជាអក្សរសរសេរផ្ទាល់ដៃរបស់ប្អូនប្រុសម្នាក់ ពីទឹកចិត្តនិងការអគុណដល់ពួកយើង ។ ខ្ញុំបានអាន រំភើបរហូតស្រក់ទឹកភ្នែក ។ ខ្ញុំយំ? មែនហើយខ្ញុំយំ ព្រោះខ្ញុំនឹកដល់ពេលដែលខ្ញុំលំបាក ពេលដែលខ្ញុំអត់ របស់របរតែបន្តិចបន្តួចសោះ ខ្ញុំឃើញថាវាសម្បើមអស្ចារ្យណាស់ ក្នុងពេលដែលមនុស្សភាគច្រើនគេគិតថាវាកំប៉ិកកំប៉ុក ម្ល៉ោះហើយខ្ញុំអាចដឹងពីអារម្មណ៍របស់គាត់យ៉ាងច្បាស់ ។
ពួកយើងបានធ្វើវាហើយ វាចេញពីចិត្តមិនមែនធ្វើឲ្យល្អមើល ហើយក៏មិនមែនជាការសំដែងដូចក្នុងឆាកល្ខោននោះដែរ ។ ទោះតិចឬច្រើនខ្ញុំដឹងថាអ្នកក៏មានចិត្តដូចពួកខ្ញុំដែរ ។ ខ្ញុំនៅចាំស្បតពានិជ្ចកម្មមួយក្នុងប៉ុស្តិ៍ ABC បាននិយាយថា «មនុស្សកើតមកតែងតែយកភាពកំណាញ់ មកជាមួយ ប៉ុន្តែដោយសារចំណេះដឹងបទពិសោធន៍ពួកយើងចេះចែករំលែក » វាពិតជាត្រឹមត្រូវណាស់ ដោយសារភាពលំបាក ដោយសារឆ្លងកាត់រឿងរ៉ាវក្នុងជីវិត ពួកយើងអាចធ្វើវាបានដោយមិនចាំបាច់ការបង្គាប់ បញ្ជា ។ អ្នកនឹងហុចក្រដាសប្រាក់ដែលជាកម្លាំងញើសឈាមរបស់អ្នកទៅឲ្យអ្នកសុំទានតាមផ្លូវ ដោយសុទ្ធចិត្ត ដោយសប្បាយចិត្ត ដោយការអាណិតអាសូរ… នោះហើយដែលជាភាពអស្ចារ្យរបស់អ្នកក្នុងគោលជំហរជាមនុស្សដែលមានសន្តានចិត្ត ។
លើកនេះខ្ញុំនៅតែនិយាយដដែលទៅកាន់ប្អូនៗទាំងអស់គ្នាដែលជាក្មេងជំនាន់ក្រោយ ដែលមានគំនិត ជួយសង្គមជាតិ ដល់ជនក្រីក្រ… នេះ ជាមនសិការដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ដែលជាគំរូដ៏ល្អសម្រាប់ យុវវ័យសម័យថ្មី ដោយចៀសវាងការដើរហើរ ប្រព្រឹត្តរឿងមិនគប្បី បំផ្លាញពេលវេលា បំផ្លាញឪពុក ម្ដាយ បំផ្លាញអនាគតខ្លួនឯង និង សង្គមជាតិ ។ ពួកយើងគួរតែងាករកអំពើល្អ ពិតប្រាកដមួយ វាមិនទាន់ហួសពេលនោះទេ ដូចជាអ្វីដែលប្អូនស្រីលក្ខណ៏បាននិយាយ «ឱកាសនៅតែមានរហូត ដរាបណាដង្ហើមមនុស្ស នៅតែបន្តដក» វាពិតជាមិនទាន់ហួសពេលនោះទេក្នុងការធ្វើអំពើល្អសម្រាប់ថ្ងៃនេះ។
ប្រវត្តិសៀម និង ថៃ រួមទាំងមូលហេតុធ្វើឲ្យខ្មែរឱនភាពរហូតដល់សព្វថ្ងៃ 22/02/2013
Posted by មានសង្ឃឹម in ចំណេះដឹងទូទៅ.1 comment so far
លោកសាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត រស់ ចន្ត្រាបុត្រ អនុប្រធានរាជបណ្ឌិតសភាកម្ពុជា និង ជាអ្នកស្រាវជ្រាវប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរបានមានប្រសាសន៍ថា សៀមជាកុលសម្ព័ន្ធមួយ ដែលជាអ្នកបម្រើ និង ជាកងទ័ពស្ដេចខ្មែរព្រះបាទសុរិយាវរ្ម័នទី២ ដែលបានសោយរាជ្យពីឆ្នាំ១១១៣ ដល់ ឆ្នាំ១១៥០ ។ លោកបន្តថា ការស្គាល់ជនជាតិនេះច្បាស់ ត្រូវបានរកឃើញនៅលើសិលាចារឹកមួយនៅប្រាសាទអង្គរតូច នៅថែវទី២ ជ្រុងខាងត្បូងឆៀងខាងកើត ប៉ុន្តែគួរឲ្យសោកស្ដាយ សិលាចារឹកនោះត្រូវគេលួចគាស់យកទៅបាត់កាលពីពេលកន្លងមក ។
លោកបន្តដោយគូសបញ្ជាក់ថា «ក្នុងអតីតកាល សៀមជាក្រុមមួយដែលស្ថិតនៅក្បែរព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ ពួកគេជាអ្នកបម្រើ អ្នករៀបចំអាហារ និងជាកងទ័ពការពារ និង ជួយរៀបចំទឹកដីចក្រភពខ្មែរ» ។ លោកសាស្ត្រាចារ្យ បណ្ឌិត រស់ ចន្ត្រាបុត្របានបន្តឲ្យដឹងថា ចំណែកពួកថៃ គឺជាកុលសម្ព័ន្ធ មួយដែលចុះមកពីភាគខាងត្បូងប្រទេសចិន នៅពេលដែលពួកម៉ុងហ្គោលវាយប្រទេសនេះ ហើយជនជាតិនេះបានបែកជាពីរក្រុម មួយក្រុមមកកាន់ទឹកដីកម្ពុជាដែលជាប្រទេសថៃបច្ចុប្បន្ននេះ និងមួយក្រុមទៀតចុះទៅប្រទេសឡាវ ។
លោកបន្ថែមថា «ការមករស់នៅលើទឹកដីខ្មែរ ជនជាតិនេះបានទទួលយកប្រពៃណីទំនៀមទម្លាប់ វប្បធម៌ អរិយធម៌ ខ្មែរ និងមួយចំណែកទទួលពីវប្បធម៌ចិន» ។ អ្វីដែលគួរឲ្យកត់សម្គាល់ នៅពេលដែលជនជាតិថៃចុះពីស្រុកចិនមក បានរួបរួមជាមួយជនជាតិសៀមដែលនៅបម្រើខ្មែរ ដោយបានចាប់ផ្ដើមកសាងកម្លាំងទ័ពនៅសតវត្សទី៩ ទៅសតវត្សទី១០ និងចាប់ផ្ដើមវាយជាមួយនគរខ្មែរដើម្បីដណ្ដើមឯករាជ្យពីខ្មែរ ដោយមានការចូលរួមពី រាមាកំហែង ដែលជាអ្នកមានឥទ្ធិពលក្នុងនគរខ្មែរក្នុងសម័យនោះ ដែលមានបំណងចង់ផ្ដាច់ទឹកដី ។ បន្ទាប់ពីធ្វើសង្គ្រាមជាមួយខ្មែរ, ថៃបានបង្កើតឡើងនូវប្រទេស និងរាជធានីលើកដំបូងឈ្មោះសុខោទ័យ ដែលជាអរុណោទ័យក្នុងការចាប់ផ្ដើមភាពថ្កុំថ្កើងរបស់ប្រទេសនេះ ។
បន្ទាប់ពីការបែកបាក់សង្គមជាតិខ្មែរ ប្រទេសថៃបានបង្កើនការវាយលុកចូលក្រុងអង្គរនៅសតវត្សទី១៣ និងទី១៤ រហូតដល់កម្ពុជាមានស្ដេចមួយអង្គព្រះនាមចៅពញាយ៉ាត បានរើរាជធានីមកកាន់ទួលបាសាន ស្ថិតក្នុងស្រុកស៊ីធរកណ្ដាល ខេត្តកណ្ដាលសព្វថ្ងៃនេះ មុនបន្តមកកាន់រាជធានីចតុមុខរហូតដល់សព្វថ្ងៃនេះ ។
អ្នកប្រវត្តិសាស្ត្រខ្មែរឆ្នើមម្នាក់ទៀត លោកបណ្ឌិតមីសែល ត្រាណេ បានមានប្រសាសន៍ពីប្រវត្តិរបស់ជនជាតិសៀមថា សៀមឬថៃជាជនជាតិមួយដែលមានអម្បូរចិន ដែលរស់ក្នុងទីក្រុងរបស់ខ្លួនមួយឈ្មោះ «ណាវចាវ» ក្នុងខេត្តយូណាន ប្រទេសចិនភាគខាងត្បូង ប៉ុន្តែក្រោយមកប្រទេសចិនបានកម្ទេចក្រុងរបស់ខ្លួន ហើយពួកគេបែកជាបីក្រុមចុះមកទឹកដីខ្មែរ ឡាវនិងភូមាសព្វថ្ងៃ ។
លោកបានបន្តថា «នេះជាប្រវត្តិមួយដែលថៃមិនអាចប្រកែកបាន ហើយ ប្រវត្តិសាស្ត្រប្រាសាទ និងស្ថានីយបុរេប្រវត្តិសាស្ត្រក្នុងទឹកដីថៃសព្វថ្ងៃជារបស់នគរខ្មែរ» ។ លោកបន្ថែមថា«អ្វីដែលថៃមានបច្ចុប្បន្នជារបស់ខ្មែរ ទាំងទឹកដី ប្រពៃណី វប្បធម៌ អក្សរសាស្ត្ររាប់ពាន់ពាក្យជាពាក្យខ្មែរ និងអក្សរសិល្ប៍ ថៃមិនគួរមានគំនិតវាតទីនិយមខ្មែរទេយើងជាបងប្អូនគ្នា»។
លោកហ្សក ហ្សឺដេស អ្នកស្រាវជ្រាវបារាំងបានសរសេរក្នុងឆ្នាំ១៩៥៦ថា រាជធានីរបស់សៀមស្ថិតនៅលើដីខ្មែរផងដែរ ។ លោកបណ្ឌិតមីសែល ត្រាណេបានមានប្រសាសន៍ឲ្យដឹងថា «សៀម ដូរឈ្មោះរាជធានីពីស្យាម ឬ សៀមមកជាឈ្មោះប្រទេសថៃឡង់ដ៏ ដូចសព្វថ្ងៃនេះ គឺនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៤៧» ។
ការដែលខ្មែរឈានដល់កម្រិតឱនភាព ដល់សព្វថ្ងៃនេះ បណ្ដាលមកពីមួលហេតុអ្វី ? លោកបណ្ឌិតមីសែល ត្រាណេ បានមានប្រសាសន៍ដោយគូសបញ្ជាក់ថា«ដោយសារខ្មែរយើងធ្វេសប្រហែស គ្មានឯកភាពជាតិ យើងចាញ់យុទ្ធសាស្ត្រគេ ដូច្នេះយើងត្រូវរៀនបទពិសោធន៍ប្រវត្តិសាស្ត្រនេះទុកជាមេរៀន» ។ លោកបន្ថែមថា «យើងត្រូវរួមគ្នាជាធ្លុងមួយ ហើយយើងមិនត្រូវបន្ទោសគេទេ ។ ថៃឆ្លើយមកយើងថាដោយសារយើងធ្វេសប្រហែស មិនឆ្លាតទើបគេយក គេវាតទីបែបនេះ» ។
កត្តាអ្វីខ្លះដែលធ្វើឲ្យចក្រភពខ្មែរ អន់ថយពីធ្លាប់មានដីជាង ១លានគីឡួម៉ែត្រការ៉េមកដល់ ១៨១,០៣៥គីឡូម៉ែត្រការ៉េសព្វថ្ងៃនេះ ?លោកសាស្ត្រាចារ្យបណ្ឌិតរស់ ចន្ត្រាបុត្របានមានប្រសាសន៍ដោយគូសបញ្ជាក់ថា ក្រោយពេលជយ វរ្ម័នទី៧ និង ព្រះបាទជយវរ្ម័នទី៨ នគរខ្មែរបានបែកបាក់ ក្នុងនោះការដូរសាសនាពីព្រះពុទ្ធសាសនាមហាយាន និងព្រហ្មញ្ញសាសនា មកជាព្រះពុទ្ធសាសនាបែបថេរវាទ ប្រៀបដូចជាកាំបិតចិតដងឯង ការដែលសៀមខ្ទប់សេដ្ឋកិច្ចខ្មែរ ព្រោះបើយើងមើលផែនទីប្រទេសសៀមជាប់ជាមួយប្រទេសម៉ាឡាយូ (ម៉ាឡេស៊ី សព្វថ្ងៃ) ធ្វើឲ្យសៀមរាំងខ្ទប់ច្រកសេដ្ឋកិច្ចនាពេលនេះ ។
លោកបន្តថា ដោយសារការ រាំងខ្ទប់ច្រកសេដ្ឋកិច្ចពីថៃ ខ្មែរងាកទៅរកច្រកសមុទ្រ ស្ថិតក្នុងទឹកដីកម្ពុជាក្រោមប៉ុន្តែនៅពេលដែលយួនយកទឹកដីកម្ពុជាក្រោមទៀត កាន់តែបណ្ដាលឲ្យខ្មែរត្រូវកាត់ផ្ដាច់ពីពិភពខាងក្រៅ បានធ្វើឲ្យប្រទេសកាន់តែទន់ខ្សោយទៅៗរហូតដល់សម័យព្រះបាទអង្គឌួង ព្រះអង្គបានរៀបចំឲ្យមានផែសមុទ្រក្នុងខេត្តកំពត សព្វថ្ងៃនេះ ។
ក្នុងសង្គមកម្ពុជាបច្ចុប្បន្ន លោកបណ្ឌិតមេ សែលត្រាណេបានបន្តដោយលើកឡើងថា «ខ្មែរទើបចប់សង្គ្រាម ខ្ញុំចង់ឲ្យយើងរួបរួមគ្នាជាធ្លុងមួយ ព្រោះយើងល្មមរៀនមេរៀនប្រវត្តិសាស្ត្រគ្រប់គ្រាន់ហើយ» ។ លោកបន្ថែមថា«បក្សអាចស្លាប់នៅថ្ងៃណាមួយ បាន ប៉ុន្តែជាតិមិនអាចស្លាប់ មិនអាចរលាយបានទេដូច្នេះយើងត្រូវការរួបរួម ត្រូវតែបក្សទាំងអស់ចូលរួមគ្នា ត្រូវគិតដល់ឧត្ដមប្រយោជន៍ជាតិ ។ គិតបក្សគិតចុះ ព្រោះជាសិទ្ធិសេរីភាព ប៉ុន្តែគិតជាតិជាធំ» ។
លោកបន្តដោយសង្កត់ធ្ងន់ថា«បើយើងបែកបាក់ យើងត្រូវរៀនតាមថៃ ដែលគេបែកបាក់ដើម្បីផលប្រយោជន៍រួមរបស់ជាតិគេ ប៉ុន្តែរៀនតាមខាងត្រូវ កុំរៀនតាមខាងខុស» ។
អត្ថបទដកស្រង់
ចំរៀងខ្មែរ ៖ បើយើងក្លាយជាអ្នកដទៃ 19/01/2013
Posted by មានសង្ឃឹម in វីដេអូចំរៀងខ្មែរ.add a comment
